Yapay Mağara Kof Çıktı

Atlas, 201. sayıda İnboğazı Mağarası'ndan kovulan yarasalara dikkat çekmişti. DSİ onlar için yapay bir mağara oluşturmuş, içeriye de hiçbir uzmanın girmesine izin vermemişti.
HİKMET KARAHASAN

Havran'daki İnboğazı Mağarası'nda Türkiye'nin en büyük ikinci yarasa kolonisi yaşıyordu. DSİ, baraj havzasına su verilmesiyle sular altında kalacak İnboğazı'nın yerini alması için yeni bir mağara inşa etti. Ses ve ışık zoruyla yarasaları buraya yönlendirmeye çalıştı. Ancak bir devlet sırrı gibi saklanan bu yeni mağaraya akademisyenler dahil kimseyi sokmadı. Yapay mağara ancak, Güney Marmara Doğal ve Kültürel Çevreyi Koruma Derneği'nin (GÜMÇED), Havran Asliye Sulh Mahkemesi'ne başvurusu sayesinde incelenebildi.
Her iki mağaraya da giren dört kişilik bilirkişi heyeti raporunu Şubat 2010'da mahkemeye teslim edecek. DSİ ise, GÜMÇED ve Doğa Derneği'nin açıklamalarının mahkemeyi etkilemek amacıyla yapıldığını iddia ediyor. Oysa Havran Barajı'nın inşasıyla tartışmalı bir projeye imza atan DSİ, çevrecileri suçlarken de asılsız iddialar ortaya atıyor. DSİ, 25. Bölge Müdürü Dr. Şahin Durukan'ın 21 Ocak'taki şu iddialarını cevaplamak zorunda:
1) DSİ 'Bilim adamlarının rehberliğinde yarasaları taşıdık' diyor. Proje danışmanı Prof. Dr. İrfan Albayrak, yeni mağaranın yarasalar için uygun olmadığı gerekçesiyle HaberVs sitesine projeden çekildiğini açıklamış ve yarasaların taşınmasını uygun bulmamıştı. Bu durumda hangi bilim adamları DSİ yetkililerine rehberlik etti?
2) DSİ '(yarasaların) bazıları da hâlâ baraj çevresindeki zeytin ağaçlarının kovuklarında yaşamlarını sürdürüyor' diyor. Türkiye'de yerli ve yabancı bilim adamlarının 1830'lardan beri yaptığı çalışmalarda ağaç kovuğunda yaşayan yarasa kaydı yok denecek kadar az.
3) DSİ yapay mağaraya 3 milyon TL harcandığını söylüyor. Böyle bir bütçe varken ve bilim adamları ısrarla talep etmesine rağmen neden yarasaların bir bölümüne verici takılmadı? Ya da neden halkalama yapılmadı? Bu sayede yarasaların varlığı belgelenebilirdi.
Ulaştığımız bilgiler, yapay mağaradaki şartların (sıcaklık, nem, mağara yapısı, vs.) DSİ'nin iddia ettiğinin aksine yarasalara yaşam şansı tanımadığını gösteriyor. Bu inat, inşası 14 yıl süren Havran Barajı'nın takvimini daha da ileriye itebilir.

Yazı: Gökhan Tan / Şubat 2010